• پنجشنبه ۲۸ تیر ۱۳۹۷
  • Thursday 19 July 2018
مقالات
مشاوره پایان نامه
نمونه سوالات
اطلاعیه
شناسه خبر: ۲۵۹۹۴۲۱۵ منتشر شده در مورخ: ۱۳۹۶/۰۵/۸ ساعت: ۱۰:۴۸ گروه: مقالات  

نرخ سپرده بانكي، دغدغه هميشگي

نرخ سپرده بانكي، دغدغه هميشگي


نرخ بهره سپرده‌ها و همچنین تسهیلات بانکی نقش مهمی در تنظیم و مدیریت روابط اقتصادی بازی می کنند. به‌طور کلی نرخ سود بانکی یک متغیر درون‌زای اقتصاد و ناشی از کنش و واکنش‌هایی است که در بخش حقیقی اقتصاد رخ می‌دهد و منعکس‌کننده پدیده‌های واقعی اقتصاد است. اما چرا هميشه براي تعيين آن دغدغه وجود دارد؟ و اصولا چرا مي بايست آن را در شوراي پول واعتبار تعيين كرد. و آيا در قبال اين تصميم  گيري ضمانت اجرائي وجود دارد؟


اینک اما محمدرضا حسین‌زاده رئیس شورای هماهنگی بانکهای دولتی می گوید:« مطابق با سیاست‌های دولت، قرار است نرخ سود بانکی به تدریج کاهش یابد... نرخ بهره بانکی به طور قطع به کمتر از ۱۵ درصد کاهش خواهد یافت ...بانک‌های دولتی تصمیم گرفتند که نرخ‌ها را پایین بیاورند».


البته بانک های ایران پیش از این هم بارها طی توافقی با بانک مرکزی داشتند، قرار بود نرخ بهره بانکی را کاهش دهند اما غالب آنها توافق را دور زده و پرداخت نرخ‌های بالا به سپرده ها را ادامه دادند تا قدرت رقابت خود را بالا برده و نقدینگی خود را افزایش دهند به همین دلیل توافق پیشین اجرائی نشد. اگر بخواهیم چنین مشکلی را حل کنیم باید به ریشه آن توجه کنیم. ریشه این مشکل در طرف دارایی‌های بانک‌هاست که به طرف بدهی‌ها سرایت کرده است. بخشی از دارایی بانک‌ها به مجموعه‌ای از دارایی‌های منجمد و موهوم تبدیل شده که درآمدزایی برای بانک‌ها ندارد. این وضعیت سبب شده بانک‌ها خارج از خواست قانون گذار که بانک مرکزی است، نرخ‌های سود سپرده بالایی را پیشنهاد ‌دهند و با تقبل ریسک بالا سپرده جدید جذب کنند. دلیل دیگری که موجب می‌شود چنین اتفاقی رخ دهد مساله عدم برخورد ناظر و رگولاتور است. در اقتصادهای توسعه‌یافته بانک تجاری، موسسه‌ای است که سپرده مردم را جمع می‌کند و از طریق آن تسهیلات می‌دهد و بانک مرکزی یا برخی نهادهای دیگر ضمانت داده‌اند که اگر بانک با مشکلی در خلق نقدینگی مواجه شد، این مشکل را حل کنند. اما لازمه آن این است که بانک مرکزی هم بانک را رگوله کند که وارد فعالیت‌های ریسکی نشود، چون این بانک مرکزی است که باید نهایتاً هزینه آن ریسک را بدهد. برای مثال سایت FDIC در آمریکا که همان صندوق ضمانت سپرده آنهاست، هر هفته ماکزیمم نرخ سپرده‌ای را که بانک‌های ناسالم تحت نظارت می‌توانند پرداخت کنند اعلام می‌‌کند. یعنی فدرال رزرو یا نهاد ناظر رسماً اعلام می‌کند بانک‌هایی که کفایت سرمایه معین را ندارند و از درجه سلامت پایینی برخوردارند، چه نرخ سود سپرده‌ای می‌توانند تعیین کنند. در صورت عدم رعایت، بانک مورد نظر به‌شدت تنبیه شده و در صورت تکرار وارد فرآیند حل ‌وفصل یا انحلال خواهد شد. بانک مرکزی به‌عنوان نماینده مردم نباید اجازه دهد بانک هر کاری که خواست بکند و هزینه آن را همه مردم پرداخت کنند. 


این نشان می‌دهد کشورهای دارای اقتصاد توسعه‌یافته هیچ شوخی با نرخ سود بانکی ندارند و خطرات نرخ بالا برای اقتصاد را می‌شناسند. در سال 2009 مسوول یکی از موسسات مالی، با پرداخت نرخ سود بالا اقدام به جذب سپرده کرده بود که با کشف این موضوع به 150 سال حبس و چندین برابر مبالغ جمع‌آوری‌شده جریمه محکوم شد! یعنی همان روندی که در کشور ما هرروزه رخ می‌دهد در اقتصادهای پیشرفته چنین جریمه‌ای دارد.


چرا نرخ بهره باید کاهش یابد؟


دلایل گوناگونی ضرورت کاهش نرخ سود بانکی- سپرده‌ها و طبیعتا تسهیلات و وام- در ایران را توضیح میدهد. نخست اینکه با توجه به کاهش تورم، نرخ سود سپرده و تسهیلات بالا دیگر توجیهی ندارد. در غیر این صورت، تفاوت میان تورم و سود سپرده ها، رانت بدون ریسکی خواهد بود که به سپرده گذاران پرداخت خواهد شد.


پیامد چنین امری، تبدیل سرمایه فعال و ریسک پذیر به سپرده بانکی خواهد بود. چه بسیاری از سرمایه گذاران، تشویق میشوند تا فعالیتهای پر ریسک اقتصادی را وداع گفته و سرمایه خود را در نزد بانکها به سپرده بگذارند. اما کاهش سود سپرده بانکی- در مقابل- سبب میشود که سپرده گذاران سرمایه خود را- بجای سپرده گذاری در بانک- از شکل پس انداز منفعل خارج کنند و با پذیرش ریسک در بخش‌های دیگر اقتصادی بکار بگیرند یا حتی مصرف کنند. چون با کاهش نرخ سود بانکی و تورم، سپرده گذاری دیگر توجیه اقتصادی نخواهد داشت.


کاهش نرخ سود بانکی البته شرط لازم افزایش سرمایه گذاری است ولی شرط کافی نیست. بانک ها در شرایط فعلی در ارائه تسهیلات به بنگاه‌های کوچک و متوسط بسیار سخت گیر هستند و همچنین با مشکل معوقه‌های کلان و انبوه بانکی دست و پنجه نرم می کنند. یکی از توجیهات بانکها برای بالا نگهداشتن سود بانکی همین بدهی‌های کلان معوقه است که نماد ریسک اقتصادی بالا در ایران است.


اثر دیگر کاهش سود سپرده بانکی این خواهد بود که نرخ ارائه تسهیلات بانکی و وام به سرمایه گذاران و بنگاه‌ها نیز قاعدتا کاهش پیدا خواهد کرد. بنابراین یکی از شرط‌های تداوم رونق اقتصادی و سرعت دادن به روند رشد اقتصادی همانا کاهش نرخ بهره است. دولت و بانک مرکزی در تصمیم خود مبنی بر کاهش نرخ سود سپرده و تسهیلات به بازار مسکن توجه خاصی دارد. چون اگر با کاهش نرخ بهره و وجود شرایط این بخش فعال شود، صدها صنعت دیگر که به بخش مسکن گره خورده اند نیز فعال شده و در نتیجه رشد این صنایع نیز افزایش یافته و فرصت‌های شغلی تازه ایجاد خواهد شد. اما همزمان بنگاه‌ای کوچک و متوسط هم که از مشکل نقدینگی رنج میبرند، از کاهش نرخ بهره بانکی، میتوانند برخی از مشکلاتشان را با شرایط جدید حل کنند. با کاهش نرخ سود سپرده بانکی، حتی مصرف کنندگان نیز، دیگر اولویتی برای پس انداز منفعل نخواهند یافت و مصرف نیز قائدتا تشویق خواهد شد.


 

  facebook
  نظرات بینندگان  
  نظر شما  
لطفا در هنگام ارسال پیام این نکات را در نظر داشته باشید:
1.ارسال پیام های توهین آمیز به هر شکل و با هر ادبیاتی با اخلاق و منش اسلامی ،ایرانی ما در تناقض است لذا از ارسال اینگونه پیام ها جدا خودداری فرمایید.

2.از تایپ جملات فارسی با حروف انگلیسی خودداری کنید.

3.از ارسال پیام های تکراری که دیگر مخاطبان آن را ارسال کرده اند خودداری کنید.

نام:
ایمیل:
نظر: