• پنجشنبه ۶ تیر ۱۳۹۸
  • Thursday 27 June 2019
مقالات
مشاوره پایان نامه
نمونه سوالات
اطلاعیه
شناسه خبر: ۷۳۱۶۱۱۹۵ منتشر شده در مورخ: ۱۳۹۷/۱۰/۲۳ ساعت: ۱۲:۳۷ گروه: مهمترین مطالب اقتصادی  

صفر زدایی از پول ملی

صفر زدایی از پول ملی

دلایل مطرح شده از سوی هواداران «صفر زدایی»، ، چه پیآمد هایی می تواند برای نظام پولی و کل اقتصاد ایران داشته باشد؟


تصمیم بانک مرکزی پیآمد بحثی است که از دو دهه پیش به این سو در راستای ایجاد یک پول جدید برای ایران از راه کم کردن شمار صفر‌های موجود بر اسکناس‌های کشور آغاز شد. در سال ۱۳۸۶ این بحث شکل جدی تری به خود گرفت و به ابتکار محمود احمدی نژاد، رییس جمهوری وقت، کمیته‌ای دربانک مرکزی برای حذف سه صفر از اسکناس‌ها در بانک مرکزی جمهوری اسلامی تشکیل شد. بعد ها، در دو سال آخر دولت دهم، مسئولان ارشد بانک مرکزی طرح حذف چهار صفر از اسکناس‌ها را به میان کشیدند. 


صفر زدایی به منظور اعتبار بخشیدن به پول ملی در تاریخ معاصر جهان یک پدیده کم وبیش عادی است. از جنگ جهانی دوم به این سو، بیش از هفتاد کشور جهان، از آلمان و فرانسه گرفته تا برزیل و آرژانتین و ترکیه و افغانستان، شمار صفر‌ها را در سکه‌ها و اسکناس‌های خود کاهش داده اند. تجربه ترکیه، که در سال ۲۰۰۵ با حذف شش صفر از لیره قدیمی به منظور ایجاد لیره تازه به ثمر نشست، بیش از همه به رواج فکر «صفر زدایی» در مسئولان کشور دامن زد. زیر تاثیر همین تجربه، هواداران اصلاح پولی در ایران، با تاکید بر سقوط شدید نرخ برابری پول ایران در برابر پول‌های معتبر در جهان و حتی در کشور‌های مجاور، خواستار کاهش شمار صفر‌های موجود بر اسکناس‌ها شدند. 


استدلال هواداران «صفر زدایی» را می توان چنین خلاصه کرد : در پی تورم لجام گسیخته چند دهه گذشته، پول ملی ایران بخش بسیار بزرگی از قدرت خرید خود را از دست داده، حجم اسکناس‌های در گردش و هزینه چاپ و نوسازی آنها به شدت افزایش یافته و حمل و محاسبه و شمارش آنها برای شهروندان درد سر ساز شده است. با انجام «صفر زدایی» وقت و توان مردم و کسبه و بانک‌ها بر سر شمارش صفر‌ها بر باد نمی رود و حجم اسکناس‌های در گردش کم تر، مبادلات اسان تر، و حساب‌ها و تراز نامه‌ها قابل فهم تر میشود. ولی آنچه از دیدگاه هواداران «صفر زدایی» بیش از همه اهمیت دارد، بازگرداندن اعتبار به پول ملی است.با حذف صفر ها، پول ملی در نظر شهروندان قرب و منزلت پیدا میکند و طرف‌های خارجی معامله با ایران نیز نگاهشان به کشور و اقتصاد آن عوض میشود. 


شرایط لازم برای اصلاح پولی


دلایل مطرح شده از سوی هواداران «صفر زدایی»، ، چه پیآمد هایی می تواند برای نظام پولی و کل اقتصاد ایران داشته باشد؟


در پاسخ این پرسش می توان بر سه نکته زیر تاکید کرد :


یک-صفر زدایی در پول ملی تنها زمانی کارساز است که در قالب یک طرح کلی و در رابطه تنگاتنگ با دیگر اصلاحات بنیادی اقتصادی انجام بگیرد. در واقع پیدایش این همه صفر در مبادلات پولی ایران پیآمد سقوط اقتصاد ملی است و نه عامل آن. 


در فاصله سال‌های ۱۳۵۷ تا امروز، نرخ رسمی دلار در ایران از هفت تومان به 8000 تومان (نرخ در نظر گرفته شده برای دلار در لایحه بودجه 1398) و نرخ آن در بازار آزاد از ده تومان به 10000 تومان افزایش یافت. فرسایش پول ملی، آنهم در این سطح نجومی، پیآمد انحطاط اقتصادی ایران طی چهل سال گذشته است. در واقع طی چهار دهه گذشته ایران نه تنها نتوانست از راه دگرگون کردن ساختار‌های کشاورزی و صنعتی به یک قدرت نوظهور اقتصادی بدل شود، بلکه حتی در عرصه تولید و صدور نفت نیز واپس نشست و از رده تولید کنندگان بزرگ به گروه تولید کنندگان دست دوم تنزل یافت. کاهش جایگاه ایران در سلسله مراتب قدرت‌های اقتصادی، همزمان با انزوای سیاسی آن در جامعه بین المللی، سرچشمه افزایش شمار صفر‌ها بر اسکناس‌ها است. 


در این شرایط «صفر زدایی» زمانی موثر می افتد که عوامل زاینده انحطاط اقتصادی کشور از میان برداشته شوند. پول ملی ایران صاحب اعتبار میشود به شرط آنکه سیاستگذاری اقتصادی در ایران سر و سامان بگیرد، بودجه کشور متعادل شود، بانک مرکزی به استقلال و اقتدار دست یابد، تورم مهار شود، فضای کسب و کار زمینه شکوفایی استعداد‌ها و خلق ثروت را فراهم بیآورد، تولید کنندگان ایرانی بازار‌های منطقه و جهان را هدف قرار دهند، سرمایه گذاران و توریست‌های خارجی به ایران بیآیند، صنعت گردشگری رونق بگیرد و..


ایا بهتر نیست مساله «صفر زدایی» به زمانی موکول شود که عوامل زاینده سقوط پول ملی و افزایش شمار صفر‌ها چه در داخل و چه در روابط بین المللی کشورازمیان بروند و یا دستکم از شمار آنها کاسته بشود؟ 


 


دو- «صفر زدایی»، در ورای هدف‌های اقتصادی آن، هزینه‌های زیادی را نیز در پی دارد، و شمار صفر‌های حذف شده نیز تغییری در این هزینه‌ها به وجود نمی آورد. باید اسکناس‌ها و مسکوکات موجود جمع آوری بشوند، اسکناس‌ها و مسکوکات تازه جای آنها را بگیرند، و نرم افزار‌های موجود در بانک‌ها و حسابداری شرکت‌ها و واحد‌های تولیدی تغییر کنند. این تغییرات، همراه با دیگر هزینه‌های مرتبط با یک اصلاح پولی، طبعا بسیار گران تمام میشوند. 


در شرایط فعلی، با توجه به تداوم عوامل زاینده سقوط پول ملی، حذف  صفر چه دردی را دوا میکند؟ آیا قرار است در آینده، بار دیگر با طرح ضرورت حذف یک یا چند صفر، هزینه‌های تازه‌ای بر کشور تحمیل شود؟ایا بهتر نیست این مساله به زمانی موکول شود که عوامل زاینده سقوط پول ملی و افزایش شمار صفر‌ها چه در داخل و چه در روابط بین المللی کشور از میان بروند و یا دستکم از شمار آنها کاسته بشود؟


سه-این تصمیم گیری چه تاثیری بر انتظارات تورمی عوامل اقتصاد خواهد داشت و آیا در این مورد اندیشه ای وجود دارد؟

  facebook
  نظرات بینندگان  
  نظر شما  
لطفا در هنگام ارسال پیام این نکات را در نظر داشته باشید:
1.ارسال پیام های توهین آمیز به هر شکل و با هر ادبیاتی با اخلاق و منش اسلامی ،ایرانی ما در تناقض است لذا از ارسال اینگونه پیام ها جدا خودداری فرمایید.

2.از تایپ جملات فارسی با حروف انگلیسی خودداری کنید.

3.از ارسال پیام های تکراری که دیگر مخاطبان آن را ارسال کرده اند خودداری کنید.

نام:
ایمیل:
نظر: